Bir atış poligonuna ilk kez girildiğinde en fazla dikkat çeken unsurlardan biri sestir. Videolardan, filmlerden veya telefon hoparlöründen duyulan silah sesi, gerçek ortamda hissedilen ani ses basıncını tam olarak yansıtmaz.
Özellikle kapalı poligonlarda sesin duvarlar, tavan ve diğer sert yüzeylerden yansıması, deneyimin daha yoğun hissedilmesine neden olabilir.
Peki atış sesi kaç desibel?
Bu sorunun her ateşli silah için geçerli tek bir rakamı yoktur. Ses seviyesi kullanılan silahın yapısına, mühimmata, namlu özelliklerine ve ölçüm yapılan ortama göre değişebilir. Bununla birlikte ABD Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü NIOSH, kapalı atış poligonlarında ateşli silahların meydana getirdiği tepe ses seviyelerinin 140 dB SPL seviyesini aşabileceğini belirtiyor.
Bu nedenle işitme koruması, poligon deneyiminin küçük bir aksesuarı değil, güvenlik kültürünün önemli parçalarından biridir.
Yüksek ses yalnızca atış poligonlarında karşımıza çıkmaz. Konserler, makineler, trafik veya yüksek sesli müzik de ciddi gürültü oluşturabilir.
Silah sesini farklılaştıran özelliklerden biri, sesin çok kısa bir zaman aralığında yüksek seviyeye ulaşmasıdır. Bu tür sesler “impuls gürültüsü” olarak değerlendirilir.
Kulak, güçlü ve ani ses değişimlerine karşı her zaman yeterli korumayı sağlayamaz. Özellikle uygun işitme koruyucusu kullanılmadan tekrarlanan yüksek seviyeli ses maruziyeti, işitme açısından gereksiz bir risk yaratabilir.
NIOSH, atış poligonlarında yüksek gürültü maruziyeti ile işitme kaybı ve tinnitus yani kulak çınlaması arasında bağlantı bulunduğuna dikkat çekmektedir.
Dolayısıyla “yalnızca birkaç el atacağım” düşüncesiyle koruyucu ekipmanı önemsememek doğru değildir.
Açık bir alanda ses enerjisi geniş bir çevreye yayılabilir. Kapalı alanlarda ise ses farklı yüzeylerden yansıyabilir.
Bu nedenle modern kapalı poligonlarda yalnızca hedef sistemleri değil, akustik düzenlemeler de tesis tasarımının parçasıdır.
Gold Poligon'un “Kapalı Atış Poligonlarının Arkasındaki Teknoloji” başlıklı mevcut içeriğinde de akustik düzenleme, havalandırma, aydınlatma ve hedef taşıma sistemleri kapalı poligon altyapısının parçaları arasında ele alınıyor.
Ancak tesisin akustik düzenlemeye sahip olması kişisel işitme koruyucusuna ihtiyaç olmadığı anlamına gelmez.
Tesis düzeyindeki önlemler ile kişisel koruyucu ekipman birbirini tamamlar.
Atış ortamlarında işitme koruması için yaygın olarak iki temel ekipman tipi görülür.
Kulak kanalına yerleştirilen koruyuculardır. Küçük olmaları ve taşınabilmeleri önemli avantajlardır.
Ancak etkili olabilmeleri için doğru yerleştirilmeleri gerekir. Yanlış kullanılan bir kulak tıkacı beklenen seviyede koruma sağlamayabilir.
Kulak kepçesini tamamen çevreleyen modellerdir. Atış poligonlarında oldukça sık görülür.
Kullanım kolaylığı nedeniyle özellikle ilk kez poligona gelen ziyaretçiler açısından pratik olabilir.
Bir işitme koruyucusunu değerlendirirken yalnızca fiziksel görünüşüne değil, koruma amacıyla tasarlanıp tasarlanmadığına ve doğru takılıp takılmadığına dikkat edilmelidir.
Çift işitme koruması, kulak tıkacı ile koruyucu kulaklığın aynı anda kullanılmasıdır.
NIOSH, özellikle düzenli biçimde ateşli silah gürültüsüne maruz kalan çalışanlar ve profesyoneller açısından bu yöntemi önermektedir.
Bu önerinin ağırlıklı olarak mesleki ve tekrarlanan maruziyet koşullarına yönelik olduğu unutulmamalıdır.
Bireysel bir ziyaretçi açısından en doğru yöntem, poligonun güvenlik kurallarına ve görevli personelin yönlendirmelerine uymaktır.
Koruyucu ekipmanlar birbirinden bağımsız düşünülmemelidir.
Örneğin kullanılan koruyucu gözlüğün sapı, kulaklığın yastığıyla baş arasında boşluk oluşturabilir. Bu durum kulaklığın kulağı tamamen çevrelemesini zorlaştırabilir.
NIOSH da işitme koruyucularının doğru oturmasının önemine dikkat çekmektedir.
Atışa başlamadan önce kulaklığın doğru konumda olduğundan emin olmak, birkaç saniye süren ancak önemli bir kontroldür.
Günlük kullanım için üretilmiş kulak içi veya kulak üstü müzik kulaklıkları, profesyonel işitme koruyucu ekipmanla aynı amaç için tasarlanmaz.
Aktif gürültü engelleme özelliği bulunması da bir kulaklığın otomatik olarak atış ortamına uygun olduğu anlamına gelmez.
Bu nedenle kişisel müzik kulaklığını koruyucu ekipman yerine kullanmak yerine atış ortamına uygun ürünler tercih edilmelidir.
Atış sonrasında kulakta çınlama, uğultu veya seslerin boğuk duyulması yüksek sese maruz kalındığının göstergelerinden biri olabilir.
Bu belirtilerin kısa süreli olması, dikkate alınmaması gerektiği anlamına gelmez.
Özellikle şikâyetin uzun sürmesi, tekrarlanması veya günlük işitmeyi etkilemesi durumunda sağlık profesyoneline danışmak doğru yaklaşım olacaktır.
İşitme söz konusu olduğunda önleyici davranmak, sorun ortaya çıktıktan sonra çözüm aramaktan çok daha değerlidir.
Gold Poligon'un kendi internet sitesindeki güvenlik içeriklerinde ziyaretçilere atış öncesi bilgilendirme yapıldığı belirtiliyor. SSS bölümünde de atışların görevli atış gözetmeni eşliğinde gerçekleştirildiği bilgisi bulunuyor.
İlk kez poligona gelen bir ziyaretçi için en sağlıklı yöntem, ekipman kullanımını tahmin ederek hareket etmek yerine görevlinin yönlendirmelerini dinlemektir.
Kulak korumasının nasıl kullanılacağı da bu sürecin doğal bir parçasıdır.
Atış sesinin seviyesi kullanılan silaha, mühimmata ve ortama göre değişir. Ancak ateşli silahların çok yüksek seviyede ani ses oluşturabildiği bilimsel olarak bilinen bir gerçektir.
Bu nedenle işitme koruyucusu kullanmak, atış deneyiminin isteğe bağlı bir ayrıntısı olarak görülmemelidir.
Atıcılık yalnızca hedefe odaklanmak değildir. Çevre güvenliği, kişisel koruyucu ekipman ve görevli yönlendirmelerine uyum da bu kültürün parçalarıdır.
Gold Poligon ziyaretinizi planlarken tesisin güncel güvenlik kurallarını inceleyebilir ve atış sırasında görevli personelin ekipman yönlendirmelerini takip ederek daha bilinçli bir deneyim yaşayabilirsiniz.