Nefes almak gün boyunca üzerinde düşünmeden yaptığımız doğal bir hareket.
Ancak konsantrasyon gerektiren sporlarda kişinin nefes ritmi, heyecan seviyesi ve vücudundaki küçük değişiklikler daha fazla fark edilmeye başlayabilir.
Atıcılık da zihinsel odak ile fiziksel kontrolün birlikte önem kazandığı disiplinlerden biridir.
Her nefes alışımızda göğüs kafesi ve diyafram hareket eder.
Günlük hayatta fark etmediğimiz bu doğal hareketler, yüksek konsantrasyon gerektiren aktivitelerde daha belirgin hissedilebilir.
Ancak nefes konusunu yalnızca fiziksel hareket üzerinden değerlendirmek eksik kalır.
Stres, heyecan ve dikkat seviyesi de nefes ritmini etkileyebilir.
Uluslararası Atıcılık Sporları Federasyonu ISSF, elit sporcuların uzun süre boyunca konsantrasyonlarını koruyabilmek için kişisel zihinsel rutinler geliştirdiğini belirtiyor.
ISSF'nin Mart 2026'da yayımladığı içerikte Alman sporcu Anna Janssen, nefes tekniklerinin kendi aktivasyon seviyesini düzenlemeye ve tekrar odaklanmaya yardımcı olan kişisel rutinlerinden biri olduğunu anlatıyor.
Bu durum atıcılıkta performansın yalnızca fiziksel hareketlerden ibaret olmadığını gösteriyor.
Hayır.
Nefes çalışmaları hakkında internette çok kesin ifadeler görmek mümkün. Ancak bilimsel veriler bu konuda daha temkinli olmak gerektiğini gösteriyor.
2022 yılında yayımlanan randomize kontrollü bir çalışmada yavaş diyafram nefesinin bazı psikolojik stres göstergelerini azaltabildiği ancak baskı altındaki atış performansında belirgin bir gelişme sağlamadığı görüldü.
Dolayısıyla nefes kontrolünü “bunu yaparsanız daha iyi atarsınız” şeklinde basit bir formüle dönüştürmek doğru değil.
İlk poligon deneyimi alışılmış günlük aktivitelerden farklıdır.
Yeni bir ortam, koruyucu ekipmanlar, yüksek ses ve kişinin daha önce deneyimlemediği bir süreç doğal olarak heyecan oluşturabilir.
Bu sırada nefesin hızlanması veya kişinin daha gergin hissetmesi mümkündür.
Böyle bir durumda acele etmek yerine kişinin kendi rahatlık seviyesini fark etmesi önemlidir.
Nefes kontrolünü yalnızca nefesi mümkün olduğunca uzun süre tutmak şeklinde düşünmemek gerekir.
Asıl konu kişinin nefesini ve stres durumunu fark edebilmesidir.
Profesyonel sporda kullanılan teknikler ile ilk kez rekreasyonel olarak poligona gelen bir ziyaretçinin deneyimi de aynı değildir.
Bu nedenle profesyonel sporcuların uyguladığı yöntemleri internette görüp doğrudan taklit etmek yerine güvenlik ve görevli yönlendirmesi öncelikli tutulmalıdır.
Gold Poligon, tüm atışların görevli atış gözetmeni eşliğinde ve güvenlik kuralları doğrultusunda gerçekleştirildiğini belirtiyor.
Bu nedenle nefes, konsantrasyon veya benzeri teknik konular ziyaretçinin güvenlik prosedürlerinden bağımsız şekilde kendi başına uygulayacağı kurallar olarak görülmemeli.
Öncelik her zaman ortamın kuralları ve görevli yönlendirmeleridir.
ISSF’nin sporcuların zihinsel hazırlığıyla ilgili güncel içerikleri; dikkat, duygu yönetimi, fiziksel gerginlik ve kişisel rutinlerin atıcılık sporundaki önemine dikkat çekiyor.
Bu nedenle atıcılığın ilgi çekici taraflarından biri de kişinin yalnızca çevresindeki hedefe değil kendi dikkat seviyesine de odaklanmasıdır.
Nefes bunun yalnızca küçük bir parçasıdır.
Atıcılıkta nefes kontrolü yalnızca fiziksel bir teknik olarak düşünülmemeli.
Nefes, kişinin heyecanını, stresini ve konsantrasyonunu fark etmesiyle de ilişkilidir.
Bilimsel veriler bazı nefes çalışmalarının psikolojik stres üzerinde fayda sağlayabileceğini gösterse de bunun otomatik olarak daha yüksek atış performansı anlamına geldiğini söylemek mümkün değildir.
Gold Poligon’da gerçekleştirilen bir atış deneyiminde ise kişisel tekniklerden önce güvenlik kuralları ve görevli atış gözetmeninin yönlendirmeleri gelir.
